نمىباشد ، آيا مىشود براى مرتكب مجازات تعزيرى قائل شد ؟ يا مجازات فقط ديه است ، و جنبهء ضمان و حقوقى و ضرر و زيان دارد ، كه لازمهء طبع ديه است ؟ ( و در روايات هم ظاهرا نصّ بر جزا بودن آن نمىباشد تنها استدلال به سكوت ائمّه عليهم السّلام شده است ) يا « ديه » ضمان و جزا هر دو است ؟ توضيحا اينكه اگر مجازات فقط به ديه باشد باعث تجرّى بر جرم خواهد شد و آمار جرائم را بالا خواهد برد . 3 - اگر قتل عمد مردّد باشد ، بين دو نفر يا زيادتر ، آيا مىتوان قاتل را به قرعه معيّن نمود ( معروف است كه نظر مبارك چنين است ) يا نمىتوان ؟ و بر فرض دوّم ، وظيفه چه مىباشد ؟ آيا به پرداخت ديه اكتفاء بايد كرد ( كه طبعا قتلى انجام گرفته و كسى هم مجازات نشده ) و يا راه ديگرى دارد ؟ توضيحا اگر به ديه اكتفاء شود إمكان زياد شدن قتل عمدى و سوء استفاده وجود دارد ؟ ج - 1 - شتر موضوعيّت ندارد ، و بالنسبة از ديهء نفس حساب مىشود ، هر چند در صورت إمكان احتياط در مصالحه است . 2 - زائد بر ديه چيزى ثابت نيست . 3 - در فرض مزبور بهتر است روى ديه تفاهم كنند ، و آن را نيز با قرعه تعيين نمايند ، و اين موافق با احتياط است . س 10 - اگر كسى در يك درگيرى چند رقم جراحت به صورت و بدن ديگرى وارد كند ؛ ( مثلا يك سيلى به يك طرف صورت او زد و سياه شد ، يك سيلى هم به آن طرف صورت او زد قرمز يا سياه شد ) آيا دو ديه بايد بدهد يا يك